Харесва ми. В последно време новото ми любимо нещо са безвентилаторните или пасивно охлаждани компютри. Те ми напомнят за 80-те години, когато бях дете и харесвах Амига, Атари и други. И те бяха безвентилаторни, докато захранването на Амига беше като голяма тухла, за да не прегрява. Само когато работеше флопи дискът, правеше шум. Така че, сега, когато отново имаме възможността за тишина, ми отговаря много добре. Между другото, спя със слушалки за уши (живеем на оживена улица) и наскоро си купих и безшумен мишка :D.
Поради някои неприятности, отне малко време на тази конкретна машина да пристигне в ръцете ми, тъй като я поръчах от магазин седмицата след Великден. Не се получи добре и сега дойде от друг магазин. Междувременно, експериментално си взех Gigabyte Brix GB-BPCE-3350C (rev. 1.0), който е по-евтин и по-слаб, но ми хареса. Направих и оценка за него. Намерението ми беше този да стане моят основен компютър, като оставям настрана лаптопа ми с 7-мо поколение i5. Но след търсене тук и там, реших да поръчам от чужбина още един от най-добрите безвентилаторни. В Гърция има някои по-добри безвентилаторни, които са малко по-скъпи, и те са:
-ECS Liva Z2 Barebone (Pentium Quad Core-N5030) за около 182€,
-Asus PN41-BBC130MVS1 Barebone (Celeron Dual(!!Quad!!) Core-N5100) за около 258€ (преди това 232€),
-Zotac ZBOX Nano CI331 Barebone (Celeron Quad Core-N5100) за около 266€ (преди това 205€),
-Asus PN41-BBP131MVS1 Barebone (Pentium Quad Core-Silver N6000) за около 320€ (преди това 251€),
-Shuttle DL20N6 Barebone (Pentium Quad Core-N6005) за около 388€ (преди това 299€.. Shuttle има по-евтини безвентилаторни модели (N4505), но не по-добри от тези с N5100),
-Shuttle XPC Slim DS20U3V2 Barebone (Core i3-10110U) за около 686€ и
-Shuttle DS20U7 Barebone (Core i7-10510U) за около 1008€.
Последните 2 ми се струваха много скъпи, докато не знаех, че останалите са безвентилаторни, тъй като нашите не го рекламират. Открих го по пътя с някакво изследване. Най-вероятно бих си купил един от ASUS и по-горе (N5030 не е по-добър от N450 Реших проблемата, като махнах отметката на опцията "Анимиране на контроли и елементи вътре в прозорците" в раздела Система/Разширени системни настройки/Производителност (Настройки). Изглежда, че Windows намерено прави тежък софтуер, за да измести стари машини, и така натоварва тази специфична опция (може би и други). Въпреки това, машината, за която говорим, е около 2 години и не би трябвало да има този проблем. Така че, това е грешка на Windows 10. Все още не съм пробвал Windows 11, тъй като го избягвам. Като махнах отметката на споменатата опция на новата машина, проблемът наистина беше решен и всичко се възпроизвежда плавно в YouTube, в пълен HD и на цял екран. Процесорът е способен, тъй като разполага с вградени декодери за кодеци h264, AVC, VC-1, h265 8+10bit, VP8+9 и JPEG. Научих, че YouTube главно използва AVC и VP9, така че няма проблем. Проблемът е изцяло с Windows 10 и може би с браузърите (и Firefox, и Chrome). Като махнем споменатата опция, единственото значимо нещо, което губим, са движещите се точки на разделите, които показват активност в интернет. Сега се вижда само статичен пясъчен часовник. Това не ме притеснява. Изглежда добре в план на температури, достигайки само 90-95 градуса по Целзий с някои игри, докато може да работи безопасно до 105 градуса преди да намали скоростта - термично ограничение. Допълнителни недостатъци: има само 3 USB-A порта и вместо четвърти има един USB-C порт. И вместо VGA изход има мини-дисплей порт. Има HDMI, което е добре. Харесва ми машината и определено бих могъл да работя само с нея. Но например настройките на Windows за YouTube не са за средния потребител. Въпреки това, средният потребител няма да купи гола система, тъй като изисква специализирано знание. Не съм го пробвал с Ubuntu, но предполагам, че ще бъде още по-удобно и подходящо за ролята на 24/7 сървър. *Безвентилаторните системи консумират още по-малко енергия от обикновените мини компютри. В сравнение с настолен компютър, те консумират около 1/8-1/10 от енергията!
Μου αρέσει. Τώρα τελευταία το νέο αγαπημένο μου πράγμα είναι τα fanless (χωρίς ανεμιστηράκι), ή passive cooling PC. Μου θυμίζουν την εποχή των 80s που ήμουν παιδί και μας άρεσε η Amiga, ο Atari κλπ. Και εκείνα χωρίς ανεμιστηράκι ήταν, ενώ το τροφοδοτικό της Amiga ήταν σαν μεγάλο τούβλο, έτσι ώστε να μην υπερθερμαίνεται. Μόνο όταν δούλευε η δισκέτα κάνανε θόρυβο. Έτσι, αφού πλέον έχουμε την επιλογή του αθόρυβου ξανά, πολύ με εκφράζει. Παρεμπιπτόντως κοιμάμαι και με ωτοασπίδες (μένουμε σε μεγάλο δρόμο) και πρόσφατα πήρα και silent ποντίκι :D .
Λόγω κάποιων κακοτυχιών, άργησε να έρθει το συγκεκριμένο μηχάνημα στα χέρια μου, αφού το είχα παραγγείλει από ένα κατάστημα την εβδομάδα μετά το Πάσχα. Δεν πήγε καλά και τώρα μου ήρθε από 2ρο κατάστημα. Εν τω μεταξύ πήρα πειραματικά το Gigabyte Brix GB-BPCE-3350C (rev. 1.0) που είναι ποιο φθηνό και ποιο αδύναμο, αλλά μου άρεσε και αυτό. Έχω κάνει και σε αυτό αξιολόγηση. Αυτό εδώ ως ποιο ισχυρό, το προόριζα να γίνει το κυρίως μου μηχάνημα, αφήνοντας στην άκρη τον i5 7ης γενιάς φορητό μου. Αλλά ψάχνοντας από εδώ και από εκεί, αποφάσισα και παρήγγειλα από το εξωτερικό, άλλο 3το καλύτερο fanless. Στην Ελλάδα υπάρχουν κάποια καλύτερα fanless, τα οποία όμως είναι ψιλό ακριβά και αυτά είναι τα:
-ECS Liva Z2 Barebone (Pentium Quad Core-N5030) με ~182€, το
-Asus PN41-BBC130MVS1 Barebone (Celeron Dual(!!Quad!!) Core-N5100) με ~258€ (πριν λίγο 232€), το
-Zotac ZBOX Nano CI331 Barebone (Celeron Quad Core-N5100) με ~266€ (παλιά 205€), το
-Asus PN41-BBP131MVS1 Barebone (Pentium Quad Core-Silver N6000) με ~320€ (παλιά 251€), το
-Shuttle DL20N6 Barebone (Pentium Quad Core-N6005) με ~388€ (παλιά 299€.. η Shuttle έχει και άλλα φθινότερα fanless (N4505), αλλά όχι καλύτερα πχ από αυτά με τον N5100), το
-Shuttle XPC Slim DS20U3V2 Barebone (Core i3-10110U) με ~686€ και το
-Shuttle DS20U7 Barebone (Core i7-10510U) με ~1008€.
Τα 2 τελευταία μου φάνηκαν πανάκριβα, ενώ τα υπόλοιπα δεν ήξερα ότι είναι fanless, αφού δεν το διαφημίζουν οι δικοί μας. Το ανακάλυψα στην πορεία με ψάξιμο. Μάλλον κάποιο από το ASUS και επάνω θα αγόραζα (ο Ν5030 είναι δεν είναι καλύτερος από τον Ν4500), αλλά βρήκα πριν από αυτά ένα ανταγωνιστικό (με τον N100 επεξεργαστή) από το εξωτερικό, φθηνότερο, αλλά όχι επώνυμο. Πολλά έγραψα, αλλά ήθελα να σας βάλω στο πνεύμα.
Για το μηχάνημα αυτό (Gigabyte Brix GB-BMCE-4500C (rev. 1.0) Barebone):
Του πήρα την μνήμη S/O 8GB DDR4 PC 3200 Kingston ValueRam KVR32S22S8/8 που πρότεινε μεταξύ άλλων η GIGABYTE και με έναν Kingston SSD, ήταν πανεύκολη η εγκατάσταση των windows 10. Βρήκαν μόνα τους τα 10 κάποιους οδηγούς, αλλά δεν ήταν αποτελεσματικοί και εγκατέστησα αυτούς από το site της GIGABYTE.
Από επιδόσεις είναι αρκετά καλός, σε βαθμό που πράγματι θα μπορούσα να βασιστώ σε αυτόν αντί για τον παλιό i5 μου. Κάποια σχετικά παλιά παιχνίδια που έτρεξα σαν benchmark, τα έτρεξε σχεδόν σαν τον i5. Τα παιχνίδια είναι: Μία direct 3D έκδοση του παλιού Elite Frontier 1st Encounters, Demo του Minecraft και του Euro Truck Simulator 2 από το 2013, To Hitman Contracts από το 2004, το Midtown Madness 2 από το 2000 (προσαρμοσμένο να τρέχει σε νεότερα συστήματα) και κάποια άλλα. Το truck simulator ήθελε λίγο χαμηλότερες ρυθμίσεις.. H iGPU έχει 16EU(μονάδες εκτέλεσης) και 192Shaders. Και το μηχάνημα κινείται πολύ άνετα στα windows 10. Στο youtube όμως ένα περίεργο.. Του έφευγαν κάμποσα frame.. Αυτό το είχα ξανά δει, πριν περίπου 6 μήνες, σε έναν Celeron desktop τεχνολογίας του ~2014 που έχω φτιάξει στον πατέρα μου. Εκεί το έλυσα το πρόβλημα, βγάζοντας από την καρτέλα Σύστημα/Ρυθμίσεις συστήματος για προχωρημένους/Επιδόσεις(Ρυθμίσεις) την επιλογή “Κίνηση των στοιχείων ελέγχου και των στοιχείων στα παράθυρα” (System/Advanced system settings/Performance(Settings) uncheck “Animate controls and elements inside Windows”). Μάλλον επίτηδες κάνουν τα windows βαριά για να διώξουν τα παλιά μηχανήματα, και έτσι βαρύνανε την συγκεκριμένη επιλογή (ίσως και άλλες). Το μηχάνημα όμως που συζητάμε είναι περίπου 2 χρονών, δεν θα έπρεπε να έχει πρόβλημα.. Φάουλ λοιπόν για τα windows 10. Δεν δοκίμασα τι ισχύει με τα windows 11, αφού μέχρι τώρα τα αποφεύγω. Ξε-τσεκάροντας την επιλογή που είπα πριν στο νέο μηχάνημα, πράγματι πάλι έλυσε το πρόβλημα και παίζουν στο youtube όλα άνετα και ωραία και FHD και σε πλήρη οθόνη. Ο επεξεργαστής είναι καθ’ όλα ικανός, αφού έχει ενσωματωμένους αποκωδικοποιητές codec για: h264, AVC, VC-1, h265 8+10bit, VP8+9 και JPEG. Το youtube έμαθα παίζει κυρίως με τα AVC και VP9, οπότε δεν υπάρχει πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι καθαρά των windows 10 και ίσως και των browser (και firefox και chrome). Ξε-τσεκάροντας την επιλογή που προ-ανέφερα, το μόνο ας πούμε σημαντικό-πράγμα που έχω καταλάβει να χάνουμε, είναι οι κινούμενες μπιλίτσες επάνω στα TAB (καρτέλες), που μας δείχνουν ότι κάτι κινείται στο internet. Τώρα βγάζει μόνο μία ακίνητη κλεψύδρα. Εμένα δεν με ενοχλεί αυτή η απώλεια.
Από θερμοκρασίες φαίνεται οκ, μόνο με κάποια παιχνίδια έπαιζε 90-95 βαθμούς κελσίου, ενώ μπορεί να δουλέψει ασφαλώς, μέχρι και τους 105 βαθμούς πρίν να κάνει throttling – Θερμικό στραγγαλισμό πυρήνα.
Επιπλέον μειονεκτήματα: έχει μόνο 3εις usb-A θύρες και αντί για 4η, έχει μία usb-c. Και αντί για vga έξοδο έχει μία mini-display port. Έχει hdmi καλώς.
Εμένα μου αρέσει το μηχάνημα και πράγματι θα μπορούσα να δουλεύω μόνο με αυτό. Αλλά πχ η παρέμβαση στις ρυθμίσεις των windows για το youtube, δεν είναι για τον μέσο χρήστη. Αλλά πάλι, ο μέσος χρήστης δεν θα αγόραζε barebone, αφού θέλει λίγο εξειδικευμένες γνώσεις. Δεν το έχω δοκιμάσει με ubuntu, αλλά υποθέτω εκεί θα είναι ακόμη ποιο άνετο και κατάλληλο και για ρόλο server 24/7.
*Τα fanless καταναλώνουν ακόμη λιγότερο ρεύμα από τα κοινά mini pc. Σε σχέση με ένα desktop μηχάνημα, καταναλώνουν περίπου το 1/8-1/10!